• region pomorskie
    region pomorskie
  • region pomorskie
    region pomorskie
  • region pomorskie
    region pomorskie
  • region pomorskie
    region pomorskie
  • region pomorskie
    region pomorskie

Natura 2000 w przyszłym programowaniu 2014 – 2020

Natura 2000
Ochrona bioróżnorodności biologicznej jest coraz częściej podkreślanym priorytetowym zadaniem, z uwagi na zapewnienie równowagi ekosystemu, a w konsekwencji – społeczno-gospodarczego bezpieczeństwa. Ochrona ta jest celem sieci ekologicznej Natura 2000 ustanowionej przez dyrektywę siedliskową, przyjętą w 1992 roku, która gwarantuje, że zmiany w zakresie użytkowania gruntów w całej Europie będą dokonywały się w sposób bardziej zrównoważony i z mniejszą szkodą dla przyrody. Do sieci Natura 2000 należą obszary szczególnie istotne z punktu widzenia ochrony bioróżnorodności a obejmujące określone typy siedlisk przyrodniczych i gatunków, zagrożonych wskutek zmian użytkowania i zarządzania gruntami.

Jako sieć ogólnoeuropejska, Natura 2000 opiera się na zasadzie wspólnej odpowiedzialności między państwami członkowskimi a Unią Europejską. I choć obowiązek finansowania sieci spoczywa głównie na państwach członkowskich to Unia Europejska pomaga w tym zadaniu poprzez stworzenie możliwości integracji potrzeb związanych z zarządzaniem siecią Natura 2000 do innych głównych linii budżetowych UE, szczególnie w odniesieniu do funduszy obszarów wiejskich, regionalnych i rybołówstwa.

W bieżącym programowaniu 2014 – 2020 zarządzanie i finansowanie sieci Natura 2000 będzie, tak jak w obecnym programowaniu, włączone w system europejskich funduszy wspólnotowych. Rozwiązanie to zostało utrzymane z uwagi na to, iż zarządzanie siecią Natura 2000 stanowi element szerszej polityki zarządzania obszarami Unii Europejskiej z uwzględnieniem ich specyfiki regionalnej. Jest również efektywne z ekonomicznego punktu widzenia, gdyż zapobiega dublowaniu się różnych instrumentów finansowych z unijnego budżetu. W przyszłym programowaniu, pula środków finansowych przeznaczonych na zarządzanie siecią ulegnie zwiększeniu, z uwagi na zintensyfikowanie działań mających na celu zapewnienie 100% poprawy stanu ochrony siedlisk i 50% poprawy stanu gatunków o znaczeniu wspólnotowym do 2020 r. Sieć Natura 2000 będzie odgrywać główną rolę w realizacji tego celu.

Główne źródła finansowania sieci Natura 2000

  • Program Rozwoju Obszarów Wiejskich – zważywszy na długą europejską tradycję rolniczą i tę związaną z leśnictwem, prawie 25 % obszarów sieci Natura 2000 pokrywa się z terenami przeznaczonymi pod uprawy; 10% stanowią łąki, a 50% to tereny leśne. Z uwagi na odpowiednie gospodarowanie tymi terenami, potrzebny jest odpowiedni system wsparcia.I tak w obecnym programowaniu, w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na wsparcie obszarów Natura 2000 przeznaczono 460 mln EUR. Finansowanie objęło takie działania jak:ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 oraz ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. Zgodnie z decyzjami jakie dotychczas zapadły w sprawie Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2014 – 2020 Polska jest największym beneficjentem środków przeznaczonych na rolnictwo. Przewiduje się, że 30 proc. wydatków na PROW trafi na działania związane z ochroną środowiska i klimatem - jak zaznaczył szef resortu rolnictwa - Polska uzyskała zgodę, by z tej puli płacone były dopłaty do trudnych warunków gospodarowania (tzw. ONW) jak i dopłaty związane z programem Natura 2000.
  • Europejski Fundusz Rybacki – Fundusz wspomaga implementację Wspólnej Polityki Rybołówstwa, która ma na celu zapewnienie zrównoważonego wykorzystywania zasobów morskich. Wspólna Polityka Rybołówstwa na lata 2014 – 2020 ma za zadanie wprowadzenie zrównoważonych połowów ryb, które nie będą zagrażały poszczególnym gatunkom. Działania finansowane z funduszu w istotny sposób przyczyniają się do zachowania bioróżnorodności szczególnie w obszarach morskich sieci Natura 2000.
  • Wsparcie w ramach europejskich funduszy strukturalnych – z Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności możliwe jest finansowanie szeregu działań na rzecz wsparcia obszarów Natura 2000 w ramach kategorii 51 – promowanie różnorodności i ochrony przyrody; kategorii 53 – zapobieganie ryzyku; kategorii 55 – promocja zasobów naturalnych oraz kategorii 56 – ochrona i waloryzacja dziedzictwa naturalnego. Pomocne jest, gdy działania i projekty związane z ochroną przyrody wpisane są w Regionalne Programy Operacyjne.
  • Program LIFE – program stanowi kontynuację realizowanego w okresie 2007-2013 programu LIFE+. Jest to jedyny instrument dedykowany wyłącznie środowisku i zapewniający środki finansowe na jego ochronę. Komisja Europejska zaproponowała, aby w perspektywie 2014-2020 budżet programu wyniósł 3,2 miliarda euro. Oprócz większych niż do tej pory nakładów finansowych Komisja obiecuje również zwiększenie elastyczności i uproszczenie zasad. W nowym okresie finansowania w ramach LIFE wyróżnione zostały dwa podprogramy dedykowane: podprogram na rzecz środowiska i podprogram na rzecz klimatu. Priorytety LIFE obejmą: obszary Natura 2000, woda, odpady i powietrze, a duży nacisk kładziony będzie na projekty komplementarne z innymi projektami unijnymi i krajowymi.

Z uwagi na to, iż efektywne zarzadzanie siecią Natura 2000 jest niezbędne dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju poprzez zachowanie bioróżnorodności i inteligentne gospodarowanie zasobami naturalnymi, zachodzi potrzeba wypracowania zintegrowanego podejścia w zakresie finansowania sieci Natura 2000. Kluczowym jest, aby każde państwo członkowskie efektywniej wykorzystywało potencjał unijnych instrumentów finansowych w celu ochrony i wsparcia sieci Natura 2000.
 

Przydatne linki:

Natura 2000

Investing in Natura 2000, dokument Komisji Europejskiej

http://natura2000.gdos.gov.pl/

http://www.gdos.gov.pl/Categories/view/202/Natura_2000

 

 

Author: Communication Officers
Podmiot wystawiający dokument :
Data stworzenia: October 28, 2013
Ostatnia aktualizacja: August 18, 2016
Urzęd Marszałkowski PomorskieWojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w GdańskuZielona europa